[ ::: ♥Keep_Mailing♥ ::: ]™ કચ્છના અને મુન્નારના અખાતનું પ્રાણી ડુગોંગ કે બાઈમાણસ (Gujarati)

Please use http://translate.google.com/ to translate this article to Language of your choice. કચ્છના અને મુન્નારના અખાતનું પ્રાણી ડુગોંગ કે બાઈમાણસ! આપણા કલ્યાણ મિત્રો-ડૉ. અશોક એસ. કોઠારી   ગોંગ દરિયાનું શાકાહારી પ્રાણી છે. સમુદ્રના તળિયે થતા ઘાસ ખાઈને જીવે છે. આપણે ત્યાં કચ્છના અખાતમાં, મુન્નારના અખાતમાં અને આંદામાનની આજુબાજુ જોવા મળે છે. આ પ્રાણીની સંખ્યા ધીમે ધીમે આપણે ત્યાં ઘટી રહી છે તેથી ભારત સરકારે વાઈલ્ડ લાઈફ ઍક્ટના શિડ્યુલ 1 પ્રમાણે તેના સંહારને નાથવા વાઘ, દીપડા વગેરે જેવું સંરક્ષણ આપ્યું છે. તેને હણનારાને વાઘનો શિકાર કરનારાઓની જેમ સજા જાહેર કરી છે. જોકે હજુ સુધી કોઈને તે સજા થઈ હોય તેવું જાણવામાં નથી આવ્યું.   કચ્છના અખાતમાં ડુગોંગની સંખ્યા 15થી 25 છે. તેનું સ્થાનિક નામ બાઈમાણસ છે. અહીં કેટલીક જગ્યાએ માન્યતા છે કે તેનું માંસ ખાવાથી કૌવત વધે છે. મુન્નારના અખાતમાં 80થી 150નો અંદાજ છે, ત્યાંથી શ્રીલંકાના દરિયામાં પણ જાય છે. આંદામાન ટાપુઓની આજુબાજુ 50થી 80 છે. ઑસ્ટ્રેલિયાના દરિયામાં 85000 હોવાનો અંદાજ છે. અંગ્રેજીમાં અક્ષલહય વિંય જયફ નામ છે. તેને દરિયાઈ ગાય (જયફ ઈજ્ઞૂ) પણ નામ આપવામાં આવ્યું છે. ઘાસ ઉપર જીવતી હોવાથી આ નામ આપવામાં આવ્યું છે. દરિયાઈ ઘાસ શોધવા ઊંડે 50'થી 100' કે તેથી પણ વધુ ઊંડાણમાં જાય છે.   આ લંબગોળ પ્રાણી છે. ચામડી સુંવાળી અને મલાઈની તર જેવા રંગની હોય છે. પાછળથી ઘેરો કથ્થાઈ કે રાખોડી રંગ થઈ જાય છે. પંખા જેવા કે હલેસા જેવા બે હાથ હોય છે. તેમાં નખ હોતા નથી. નાની આંખો અને બે આંચળ હોય છે. નાનું મોં અને ઝીણી આંખો હોય છે. નાના કાન હોય છે. શ્રવણશક્તિ નબળી છે. કરોડમાં 57થી 60 મણકા હોય છે. હંમેશાં એકલું કે જોડકામાં હોય છે. થોડા સમય માટે સમૂહમાં પણ જોવા મળે છે. ડુગોંગની લંબાઈ લગભગ 10' હોય છે, પરંતુ કચ્છના અખાતમાં 13.5'નું પણ મળેલું. તેનાથી વધુ લાંબા ડુગોંગ મળ્યા નથી. તેનું વજન પણ 1016 કિલો ગ્રામ હતું. મોટેભાગે વજન 400 કિલો જેટલું હોય છે. કદમાં માદા થોડી મોટી હોય છે. વિશ્ર્વમાં લગભગ 3-4 પ્રાણીઓ માછલીઘરોમાં પણ રાખવામાં આવ્યાં છે.   જ્યારે નર પુખ્ત અવસ્થામાં અને વાસનાથી ઉત્તેજિત હોય છે ત્યારે માદાની શોધ કરે છે. માદાને નીચેથી વળગીને સંવનન કરે છે. એક માદા ઘણા નર સાથે શરીરસુખ ભોગવે છે. 13થી 15 મહિનાની ગર્ભાવસ્થા પછી બચ્ચાને જન્મ આપે છે. હંમેશાં એક બચ્ચું જન્મે છે. બચ્ચું જન્મે છે ત્યારે તેનું વજન 30 કિલો હોય છે. લંબાઈ 4' હોય છે. લગભગ 13થી 15 મહિના સુધી મા પોતાનું દૂધ તેને ધવરાવે છે. આ સમય દરમ્યાન તે માદાની સાથે જ રહે છે - લગભગ 15 વર્ષની ઉંમર પછી આ પ્રાણીઓની જનનેન્દ્રિય પરિપક્વ થાય છે. જ્યારે નર માદાને શોધે છે ત્યારે બીજા નર પ્રાણીઓ સાથે લડાઈ પણ થાય છે. બીજા નર પોતાની કામવાસનાને પોષવા માદાના સમાગમમાં આવે છે. માદા ઘણી વાર વિરોધ કરે છે, તેમાં તે ઘાયલ પણ થઈ જાય છે. માદા બચ્ચાને જન્મ છીછરા પાણીમાં આપે છે. શ્ર્વાસ લેવા સીધી ઉપર આવે છે.   ડુગોંગનો થતો શિકાર ડુગોંગનો તેના માંસ અને શરીરમાંથી નીકળતા તેલ માટે સંહાર કરવામાં આવે છે. 1983-84માં રામેશ્ર્વર જિલ્લાના કિલ્લાપેરાઈ અને પેરી પટનમ ગામડાંઓમાં 250 ડુગોંગને મારવામાં આવેલાં. ઑસ્ટ્રેલિયાની આજુબાજુ પણ આ વિનાશલીલા ચાલુ છે. તેના તેલનો લાકડાની હોડીઓ ઉપર લગાવવા માટે ઉપયોગ થાય છે. નાનકડી દાતરડીનો કટારો કે ખંજરોના હાથા બનાવવામાં પણ ઉપયોગ થાય છે. પાંસળીઓ ઉપર ચીનમાં કોતરકામ થાય છે.

--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Keep_Mailing" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to keep_mailing+unsubscribe@googlegroups.com.
To post to this group, send email to keep_mailing@googlegroups.com.
Visit this group at https://groups.google.com/group/keep_mailing.
To view this discussion on the web visit https://groups.google.com/d/msgid/keep_mailing/CAH3M5Otegu63UwYvYez%2Bg-XTJ1bqfvz-W9KRkg%3Doe%3DcCudp%3Dyg%40mail.gmail.com.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.